yPTRO

portal edukacyjny
dla lekarzy

Wytyczne ESMO dotyczące postępowania u chorych na raka trzustki część I.

‹ wróć

W Annals of Oncology we wrześniu 2023 ukazały się wytyczne ESMO dotyczące profilaktyki diagnostyki, leczenia i badań kontrolnych u chorych na raka trzustki (RT).

 

1.Czynniki ryzyka i profilaktyka:

 

  • Czynniki ryzyka zachorowania: starszy wiek, nikotynizm, alkohol, dieta (czerwone mięso, niedobór warzyw i owoców), otyłość, cukrzyca typu 2, zakażenie H. pylori. Genetycznie uwarunkowany RT to <10% zachorowań, najczęściej związany z mutacją genu BRCA2.
  • Brak badań przesiewowych, chorzy z obciążanym wywiadem genetycznym: EUS+/-MRI 1/rok od 50 r.ż. lub 10 lat wcześniej niż wiek, w którym zachorował krewny. Oznaczanie CA 19.9 nie jest zalecane.

 

  1. Diagnostyka:

 

  • Badania obrazowe

 

  • Podstawowe badanie: TK z kontrastem klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy do 4 tyg. przed leczeniem, konieczne przed ewentualnym stentowaniem przewodów żółciowych.
  • Badania uzupełniające: (przeciwwskazania do TK z kontrastem, niejednoznaczny obraz/guzy torbielowate) - MR (w tym cholangiopankreatografia MR), EUS (zalecana metoda wykonania biopsji).
  • Rutynowo ECPW i PET-CT nie są zalecane.
  • Nie wykonuje się biopsji przed planowaną operacją, jak również rutynowej diagnostycznej laparoskopii w resekcyjnym/granicznym RT oraz badania cytologicznego płynu z otrzewnej. Dwa niejednoznaczne wyniki biopsji przy zgodnym wyniku badań obrazowych i CA 19.9 wymagają oceny na konsylium interdyscyplinarnym przed rozpoczęciem leczenia bez wyniku HP.

 

  • Histopatologia

 

  • Najczęstszym typem PC jest rak gruczołowy (PDAC) – 80% przypadków. Najczęstszymi zmianami prekursowymi RT są śródnabłonkowa neoplazja trzustkowa (PanIN), IPMN i nowotwór śluzowy torbielowaty.
  • Torbiele nowotworowe trzustki stanowią 10-15% zmian torbielowatych trzustki (najczęstsze: torbielakogruczolak surowiczy, wewnątrzprzewodowy brodawkowaty nowotwór śluzowy (IPMN), nowotwór śluzowy torbielowaty).

 

  • Biologia molekularna

 

  • W ponad 90% RT obecna jest obecna aktywacja onkogenu KRAS.
  • Mutacje innych genów obecne w RT: TP53, p16/CDKN2A, SMAD4, hMLH1, MSH2, BRCA1/2.

 

  1. Ocena stopnia zaawansowania i czynniki prognostyczne

 

  • Zaawansowanie choroby powinno być określone wg UICC TNM edycja 8.
  • Ocena resekcyjności obejmuje: stan ogólny chorego, położenie guza, obecność przerzutów do węzłów chłonnych,  stężenie CA19.9 >500IU/ml.
  • Negatywne czynniki prognostyczne: zły stan ogólny (ECOG ≥2), wiek >65rz, stężenie albumin <35g/l, obecność przerzutów i wysokie stężenie CA19.9.
  • Na podstawie powyższych kryteriów w trakcie konsylium interdyscyplinarnego choroba powinna być określona jako resekcyjna, granicznie resekcyjna, miejscowo zaawansowana lub zaawansowana/metastatyczna.

 

CDN.

 

Źródło: https://www.annalsofoncology.org/article/S0923-7534(23)00824-4/fulltext

 

Autorki:

Dr n. med. Aleksandra Napieralska – wybór tematu i recenzja merytoryczna

Lek. Izabela Zarębska – opracowanie tematu