Uzupełniająca radioterapia po mastektomii – wytyczne ASTRO/ ASCO/SSO
W Practical Radiation Oncology opublikowano uaktualnione wytyczne dotyczące wskazań do PMRT (postmastectomy RT) oraz technik i schematów radioterapii u chorych na raka piersi.
Wskazania do PMRT po mastektomii
- PMRT zaleca się w przypadku cechy pN+ (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: wysoka).
- Pominięcie PMRT może być uzasadnione u wybranych chorych z cechą pN1mic lub pN1a i korzystnymi cechami kliniczno-patologicznymi po ALND.
- Korzystne cechy kliniczno-patologiczne: pT1-2, G1/2, HR+, HER2-, pacjentki po menopauzie, LVI-, niski wynik w teście 21-genowym.
- W przypadku cechy pT4 rekomenduje się PMRT, nawet przy braku czynników ryzyka (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: wysoka).
- W przypadku cechy pT3N0, PMRT jest warunkowo zalecane (siła rekomendacji: warunkowa, jakość dowodów: wysoka).
- Można odstąpić od PMRT lub zmniejszyć leczone objętości (np. tylko ściana klatki piersiowej) w przypadku obecności korzystnych cech kliniczno-patologicznych: G1/2, HR+, HER2-, pacjentki po menopauzie, LVI-, niski wynik w teście 21-genowym.
- W przypadku cechy pT1-2 nie zaleca się PMRT (siła rekomendacji: warunkowa, jakość dowodów: niska).
- Niektóre chore z rakiem piersi pT1-2 i niekorzystnymi czynnikami ryzyka (TNBC, G3, LVI+, młody wiek, guz zlokalizowany centralnie lub przyśrodkowo) mogą odnieść korzyść z PMRT.
- Przy zajętych marginesach chirurgicznych po mastektomii i braku innych wskazań do PMRT, radioterapia ściany klatki piersiowej/zrekonstruowanej piersi jest warunkowo rekomendowana (siła rekomendacji: warunkowa, jakość dowodów: konsensus ekspertów).
Wskazania do PMRT po leczeniu neoadjuwantowym
- W przypadku wyjściowej cechy cT4 lub cN2-3 zaleca się PMRT bez względu na odpowiedź patologiczną po leczeniu neoadjuwantowym (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- PMRT jest rekomendowane w przypadku cechy ypN+ (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- PMRT jest warunkowo rekomendowane w przypadku cT1-3N1 lub cT3N0 i ypN0 (siła rekomendacji: warunkowa, jakość dowodów: średnia).
- Chore z czynnikami wysokiego ryzyka (młody wiek, LVI+, duży guz resztkowy w piersi) mogą odnieść zysk z PMRT.
- Można odstąpić od PMRT w przypadku pCR w piersi i węzłach chłonnych po leczeniu systemowym (ypT0N0).
- Nie zaleca się PMRT w przypadku cechy cT1-2 i ypN0 (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- Chore z licznymi czynnikami wysokiego ryzyka (młody wiek, LVI+, duża masa resztkowa guza w piersi) mogą odnieść korzyść z PMRT.
- Rekomenduje się PMRT w przypadku zajętych marginesów chirurgicznych u pacjentek po wcześniejszym leczeniu neoadjuwantowym (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: konsensus ekspertów).
Podsumowanie wskazań do PMRT

Objętość leczone i schematy PMRT
- Napromienić ipsilateralną ścianę klatki piersiowej lub zrekonstruowaną pierś i regionalne węzły chłonne – regionalne węzły chłonne pachy, nad-, podobojczykowe i piersiowe wewnętrzne (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: wysoka).
- U niektórych chorych można pominąć regionalne węzły chłonne i napromienić tylko ścianę klatki piersiowej lub pierś po rekonstrukcji (np. T3N0).
- Objęcie węzłów chłonnych piersiowych wewnętrznych do decyzji radioterapeuty w zależności od lokalizacji guza (przyśrodkowo/centralnie), wielkości guza i zakresu zajęcia węzłów chłonnych.
- W przypadku PMRT (bez rekonstrukcji piersi) zaleca się stosowanie schematów umiarkowanej hipofrakcjonacji (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: wysoka).
- Umiarkowana hipofrakcjonacja jest preferowana pod względem porównywalnej skuteczności i zmniejszonego ryzyka powikłań.
- Schematy konwencjonalne mogą być stosowane w wybranych przypadkach.
- W przypadku PMRT po rekonstrukcji piersi można stosować schematy umiarkowanej hipofrakcjonacji (preferowane) lub frakcjonowanie konwencjonalne (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia/wysoka).
- W przypadku PMRT u chorych z cechą T4 i wąskimi lub zajętymi marginesami chirurgicznymi warunkowo zaleca się stosowanie boostu na ścianę klatki piersiowej z objęciem blizny pooperacyjnej (siła rekomendacji: warunkowa, jakość dowodów: niska).
- W przypadku braku usunięcia chirurgicznego zajętych węzłów chłonnych i ryzyku choroby resztkowej zaleca się stosowanie boostu węzłowego (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: konsensus ekspertów).
Wytyczne dotyczące pokrycia objętości tarczowej
|
OAR |
Cel |
50-50,4Gy/25-28fx |
40-42,56Gy/15-16fx |
|
Ściana klatki piersiowej |
Idealnie |
D95>95% PTV |
D95>95% PTV |
|
|
Akceptowalnie |
D90>90% PTV |
D90>90% PTV |
|
|
Idealnie |
D0.1cc<110% |
D0.1cc<107% |
|
|
Akceptowalnie |
D0.1cc<115% Rx (prescription dose) |
D0.1cc<115% Rx |
|
Dół pachowy |
Idealnie |
D95>95% PTV |
D95>95% PTV |
|
|
Akceptowalnie |
D90>90% PTV |
D90>90% PTV |
|
|
Idealnie |
D0.1cc<110% Rx |
D0.1cc<107% Rx |
|
|
Akceptowalnie |
D0.1cc<115% Rx |
D0.1cc<115% Rx |
|
Dół nadobojczykowy |
Idealnie |
D95>95% PTV |
D95>95% PTV |
|
|
Akceptowalnie |
D90>90% PTV |
D90>90% PTV |
|
|
Idealnie |
D0.1cc<115% Rx |
D0.1cc<112% Rx |
|
|
Akceptowalnie |
D0.1cc<120% Rx |
D0.1cc<115% Rx |
|
Węzły chłonne piersiowe wewnętrzne |
Idealnie |
D95>90% PTV |
D95>90% PTV |
|
|
Akceptowalnie |
D90>80% PTV |
D90>80% PTV |
Wytyczne dotyczące dawek tolerancji narządów krytycznych
|
OAR |
Cel |
50-50,4Gy/25-28fx |
40-42,56Gy/15-16fx |
|
Płuco po stronie guza |
Idealnie |
V5Gy<75% |
V4Gy<65% |
|
|
V10Gy<65% |
V8Gy<55% |
|
|
|
|
V20Gy<35% |
V17Gy<25% |
|
|
Akceptowalnie |
V20Gy<40% |
V17Gy<35% |
|
Płuco przeciwne |
Idealnie |
V5Gy<10% |
V4Gy<10% |
|
|
Akceptowalnie |
V5Gy<15% |
V4Gy<15% |
|
Serce |
Idealnie |
Dmean <3Gy |
Dmean <2,4Gy |
|
|
Akceptowalnie (guzy lewostronne) |
Dmean <5Gy |
Dmean <4Gy |
|
|
Idealnie (guzy prawostronne) |
Dmean <2Gy |
Dmean <1,6Gy |
|
|
Akceptowalnie (guzy prawostronne) |
Dmean <3Gy |
Dmean <2,4Gy |
|
Pierś/ściana klatki piersiowej |
Idealnie |
V3Gy<10% |
V3Gy<10% |
|
|
Akceptowalnie |
V5Gy<10% |
V5Gy<10% |
|
Inne OAR |
|||
|
Splot barkowy |
Sugerowane |
D0.1cc ≤105%Rx |
D0.1 cc ≤105% Rx |
|
Przełyk |
Sugerowane |
V10 Gy <30% V20Gy<15% |
V8 Gy <30% |
|
Lewa komora |
Sugerowane |
V2 Gy <36% |
V1,6 Gy <36% |
|
Rdzeń kręgowy |
Sugerowane |
D0.1 cc 45 Gy |
D0.1 cc 38,54 Gy |
|
Tarczyca |
Sugerowane |
Dmean <21Gy |
Dmean <21Gy |
|
Główka kości ramiennej |
Sugerowane |
Dmean <20Gy |
Dmean <17Gy |
|
Żołądek (guzy lewostronne) |
Sugerowane |
Dmean <3Gy |
Dmean <2,4Gy |
|
Wątroba (guzy lewostronne) |
Sugerowane |
Dmean <7Gy |
Dmean <5,6Gy |
Technika PMRT
- Rekomenduje się leczenie w oparciu o CT w technice 3D-CRT (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- Jeśli nie uzyskano odpowiedniego pokrycia targetu lub ochrony OAR przy użyciu techniki 3D-CRT, zaleca się zastosowanie IMRT/VMAT (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- Rekomenduje się wykorzystanie techniki DIBH celem zmniejszenia dawki w płucach i sercu (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- Można wykorzystać inne techniki ochrony OAR.
- W przypadku DIBH zaleca się monitorowanie ruchomości klatki piersiowej za pomocą SGRT, systemów opartych o spirometrię oraz weryfikację IGRT.
- W przypadku IMRT/VMAT rekomenduje się codzienną kontrolę obrazową w połączeniu z regularną oceną 3D, tj. CBCT, SGRT (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: niska).
- W przypadku cechy cT1-3 nie zaleca się rutynowego stosowania bolusa (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: średnia).
- Bolus można wykorzystać w przypadku konieczności zwiększenia dawki w skórze.
- Zastosowanie bolusa rekomenduje się w przypadku nacieku skóry, zajęcia naczyń limfatycznych w skórze, dodatniego marginesu powierzchniowego i/lub LVI + (siła rekomendacji: silna, jakość dowodów: konsensus ekspertów).
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40955654/
AN/IZ
