yPTRO

portal edukacyjny
dla lekarzy

Powtórna radiochirurgia stereotaktyczna chorych z malformacjami tętniczo-żylnymi w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN): przegląd systematyczny, metaanaliza i wytyczne ISRS.

‹ wróć

W Neurosurgery opublikowano artykuł podsumowujący badania dotyczące re-SRS malformacji tętniczo-żylnych (AVM) w OUN.

  • U około 20-50% chorych z AVM nie dojdzie do obliteracji naczyń po 3-5 latach po SRS i chorzy ci wymagają dodatkowych interwencji terapeutycznych, do których zaliczyć można: obserwację, resekcję, embolizację lub powtórną SRS (re-SRS).
  • Przeanalizowano 14 badań (13 retrospektywnych i 1 prospektywne) obejmujących łącznie 935 pacjentów leczonych w latach 1985-2022, którzy pierwotnie otrzymali SRS (1 frakcja na GK/LINAC).
  • Mediana wieku w momencie re-SRS wynosiła 32-60 lat (średnia 36-43 lat).
  • W czterech badaniach określono stopień AVM w skali Spetzlera-Martina (12,5% - SM st. I, 46,5% - st. II, 34,9% - st. III, 5,1% - st. IV,
    1% - st. V).
  • Radioterapię przeprowadzano na aparatach LINAC (50%) lub Gamma Knife (50%).
  • Mediana odstępu między pierwszym kursem SRS a re-SRS wyniosła 38-60 miesięcy.
  • Mediana zastosowanej dawki - 15-25Gy, objętości AVM – 0,77-4,3cm3.
  • Mediana czasu od re-SRS do obliteracji AVM wyniosła 21-50 miesięcy, odsetek całkowitych obliteracji - 59% (potwierdzonych w DSA, MRI lub obu).
  • Szacunkowy odsetek krwotoków po re-SRS wyniósł 5%, a zmian popromiennych - 12% (zakres 9-20%, ale ich częstość jest mniejsza
    w badaniach z ostatnich lat w porównaniu do chorych leczonych w XX wieku).

Zalecenie

Jakość dowodów/siła zaleceń

Re-SRS do rozważenia 3-5 lat po pierwszej SRS, szczególnie jeśli nie widać dalszego zmniejszenia objętości AVM.

Niska/warunkowa

Re-SRS jest leczeniem radykalnym dla chorych z częściową obliteracją AVM SM st. I-III
po niepowodzeniu wcześniejszej SRS.

Niska/warunkowa

Re-SRS dla chorych z częściową obliteracją AVM SM st. I-III po wcześniejszej SRS jest związana z umiarkowanym ryzykiem zmian popromiennych.

Niska/warunkowa

Re-SRS może być zastosowana w przypadku chorych z AVM SM st. IV i V, inne opcje:
do rozważenia dose- lub volume-staged SRS.

Opinia ekspertów/warunkowa

Nie ma potrzeby uzyskiwania znacznego spadku dawki na brzegu targetu (szczególnie
w przypadku niewielkich zmian i braku zmian popromiennych).
Zalecana jednorazowadawka to około 16-20Gy.

Niska/warunkowa

U chorych z objawowymi zmianami popromiennymi można zastosować: GKS, wit. E, pentoksyfilinę, komorę hiperbaryczną, bewacyzumab.

Niska/warunkowa

 

Źródło: https://journals.lww.com/neurosurgery/abstract/2025/01000/repeat_single_session_stereotactic_radiosurgery.5.aspx

AN/IZ