Międzynarodowy konsensus i wytyczne konturowania w raku nosogardła.
W „czerwonym żurnalu” opublikowano zaktualizowane wytyczne dotyczące wyznaczania leczonych objętości u chorych na raka nosogardła
w oparciu o ankietę Delphi. W ramach konsensusu zalecenia dotyczące obszarów tarczowych opisano:
GTV po leczeniu indukcyjnym
- Dawka w obszarach GTV - 70 Gy
- GTVp - guz pierwotny – objętość po leczeniu indukcyjnym
- GTVn - obszar węzłowy bez/z ENE (ENE-/ENE+) – objętość po leczeniu indukcyjnym
- Z uwagi na trudności w ocenie regresji nacieku podstawy czaszki, zaleca się włączenie objętości sprzed leczenia indukcyjnego do CTVp_60.
CTV - guz pierwotny
Wyznaczenie obszaru CTV dla guza pierwotnego (CTVp) obejmuje dwa zasadnicze elementy: geometryczne poszerzenie marginesu wokół GTV oraz uwzględnienie anatomicznych dróg szerzenia się nacieku nowotworowego.
- High-risk CTVp (CTVp_70): GTVp + 0-5mm, dawka 70Gy.
- Intermediate-risk CTVp (CTVp_60): GTVp + 8-10mm, dawka 60Gy; zalecane objęcie całego nosogardła dawką 60Gy.
- Low-risk CTVp (CTVp_50) do dawki 50Gy, obejmuje:
- tylną cześć jamy nosowej (min. 5mm od nozdrzy tylnych),
- tylną część zatoki szczękowej (min. 5mm),
- wyrostki skrzydłowe i doły skrzydłowe obustronnie
- przestrzeń przygardłową (objąć przestrzeń zarylcową) obustronnie
- tylną część zatoki sitowej (z objęciem lemiesza)
- zatokę klinową (dolne 5-10mm lub całą w przypadku jej zajęcia)
- zatokę jamistą (wyłącznie w przypadku guzów T3-T4), jednostronnie w przypadku guzów położonych bocznie
- otwory podstawy czaszki: otwór poszarpany (obustronnie), otwór owalny (jednostronnie tylko w przypadku guzów położonych bocznie), otwór okrągły, szczyt piramidy kości skroniowej, stok (przednia 1/3 lub cały, jeśli zajęty).
CTV węzły
- High-risk CTVn, do dawki 70Gy
- ENE(-): GTVn = 0-5mm,
- ENE (+): GTVn 5+10mm
- Niejednoznaczne węzły chłonne (equivocal lymph nodes) – bez dodatkowego marginesu, do dawki 60Gy
- Low-risk CTV – obejmuje CTVn_60-70 wraz z grupami węzłowymi na poziomie zajętych węzłów, do dawki 50Gy:
- obustronnie węzły chłonne: zagardłowe, II, III, Va.
- Jednostronnie węzły chłonne grup IV, Vb/c tylko, jeśli zajęte są węzły chłonne grupy III/Va po tej stronie.
- ipsilateralnie grupa Ib w przypadku jej zajęcia lub zajęcia ślinianki podżuchowej oraz struktur, których pierwszym poziomem spływu jest gr. Ib (jama ustna, przednia połowa jamy nosowej). Śliniankę podżuchwową można wyłączyć z rutynowego objęcia Ib, jeśli nie jest zajęta.
- Granice anatomiczne CTVn:
- dogłowowo (grupa II) – do podstawy czaszki,
- doogonowo (CTVn_50) – w przypadku zajęcia II,II,III,Va – jedna grupa poniżej zajętej, w przypadku zajęcia IV/Vb - do głowy obojczyka, min. 2cm poniżej zajętego węzła chłonnego
- granica przednia IVa – tylna krawędź mm. podgnykowych.
Źródło i przykładowe wrysowanie: https://www.redjournal.org/action/showPdf?pii=S0360-3016%2825%2900487-0
AN/IZ
